عوامل خطرساز در ازدواج

زندگي زناشويي قبل از آنكه شناخت دقيق و كاملي از روحيات، حالات، عواطف، نگرش هاو ارزش هاي طرفين حاصل شود در معرض خطرات زياد و عوامل تهديد كننده ي بسياري است.در اين نوشتار در مورد چهار رفتار خطرساز كه به عنوان چهار رفتار سرنوشت ساز نامگذاري شده اند، صحبت خواهد شد.اين چهار رفتار عبارتند از:انتقاد، سرزنش، جبهه گيري و سكوت.با افزايش اين رفتارهاي خطرساز ميزان احساسات منفي و تنش ها هم افزايش مي يابد و هر رفتار راه را براي رفتار بعدي هموار مي كند.

انتقاد
 

انتقاد كردن يكي از مخرب ترين رفتارهاي زناشويي است.وقتي از كسي انتقاد مي كنيم در واقع شخصيت او را زير سؤال مي بريم.درنتيجه شخص مقابل دلگير و ناراحت مي شود و فقط به انتقام فكر مي كند.انتقاد يعني حمله به شخصيت و منش فرد؛ در حالي كه اگر بتوانيم به جاي انتقاد از آن رفتار يا گفتار بخصوص كه باعث ناراحتي ما شده است، از همسرمان گله كنيم كار عاقلانه يي كرده ايم.انتقاد شامل سرزنش، حمله يا اتهام است، درحالي كه گله كردن، بازگو كردن اين مطلب است كه شما دوست داشتيد همسرتان رفتار ديگري داشته باشد.گله با كلمه ي «من»و انتقاد با كلمه ي «تو»شروع مي شود.براي روشن شدن موضوع مثالي مي آورم.مثلاً «من دوست داشتم كه كارهاي منزل را انجام مي دادي و بعد به خانه ي برادرم مي رفتيم.»اين جمله يك گله است.اما اگر بخواهيم در قالب انتقاد اين جمله را بيان كنيم به اين شكل درخواهد آمد:«تو هيچ وقت كارهايت را به موقع انجام نمي دهي.»بيان اين گونه جملات انتقاد آميز فقط باعث خراب و تيره شدن روابط زناشويي مي شود.حالا فكر كنيم كه روزانه چند بار از اين گونه جملات مخرب استفاده مي كتيم.

تحقير و سرزنش كردن
 

تحقير و سرزنش نابود كننده ي عشق و دوست داشتن در زندگي است.كسي كه تحقير مي شود و مورد اهانت و سرزنش قرار مي گيرد به احساسي از خشم و بي ارزشي مي رسد.گفتن كلمات تحقير آميزي چون احمق، بي عرضه، ديوانه و...نه تنها مشكلي را حل نمي كند، بلكه موجب از دست رفتن اعتماد به نفس همسر و خرد شدن شخصيتش مي شود.به جاي اين كار مي توان از روش تأييد آميز، تحسين و تعريف كردن از نكات مثبت يكديگر استفاده كرد.استفاده از اين روش باعث مي شود كه احساسات و افكار مثبت در زندگي افزايش يابد و در واقع با اين كار عملي مخالف با سرزنش كردن را انجام داده ايد و در نتيجه رابطه ي زناشويي شما به شكل مطلوبي بهبود خواهد يافت.

جبهه گيري
 

اگر رفتار تدافعي (جبهه گيري)داري احتمالاً به اين دليل است كه تحت تأثير افكار و رفتارهاي منفي همسرتان مثل انتقاد و سرزنش قرار گرفته ايد.اگر هم فكر مي كنيد اين شما نيستيد كه جبهه گيري مي كنيد، ممكن است كاملاً باخودتان صادق نباشيد، زيرا تقريباً زن و شوهرها در رابطه با يكديگر جبهه گيري مي كنند.شانه خالي كردن از زير بار مسئوليت، بهانه آوردن، غرزدن و مخالفت كردن با حرف هاي همسر از علايم جبهه گيري است.رفتار تدافعي اغلب يك خيابان دو طرفه است و نشانه هايي از ترس و هراس را در خود دارد.به عبارت ديگر كسي كه از يك حمله ي احتمالي يا واقعي يا خيالي مي ترسد، رفتار تدافعي اتخاذ مي كند.آرام شدن و آرام گرفتن نخستين كاري است كه بايد انجام دهيد، زيرا رفتار تدافعي شما از رفتارهاي منفي (تحقير و سرزنش)همسرتان ناشي مي شود.در اين صورت لازم است به خود آرامش دهيد و موشكافانه به صحبت هاي همسرتان گوش دهيد.گام دوم براي شكستن جبهه گيري اين است كه صحبت هاي همسرتان را حمله تلقي نكنيد، بلكه آنها را نظراتي محكم و متين بدانيد و خودتان نيز غير تدافعي صحبت كنيد.سعي كنيد همسرتان را درك و با او همدلي كتيد و نگرش مثبتي در مورد همسرتان داشته باشيد تا زندگي زناشويي شما صحنه ي تاخت وتاز رفتارهاي منفي از جمله انتقاد، تحقير و سرزنش و حتي سكوت قرار نگيرد.

سكوت
 

وقتي همسرتان سكوت مي كند، ممكن است به اين نتيجه برسيد كه همسرتان در حال قضاوت كردن شماست يا صحبت هاي شما را قبول ندارد و توجهي به شما نمي كند.در اين مواقع احساس مي كنيد كه وي براي احساسات و افكارتان بهايي قايل نيست و پاسخ شما را نمي دهد؛ گويي شما را ترك كرده و در خانه نيست.اما از سوي ديگر افرادي كه سكوت مي كنند خود را خونسرد مي دانند نه منفي!آنها مي خواهند خود را كنار بكشند، آرامش خود را حفظ كنند و حتي بيرون را به داخل خانه ترجيح مي دهند.نكته ي قابل تأمل درباره ي سكوت اين است كناره گيري در حين بحث عملي قهرآلود و زشت است.چهره ي بسياري از سكوت كننده ها سرد و بي روح است و همين امر باعث مي شود تا همسرتان احساس كند كه به او گوش نمي دهيد؛ درنتيجه او را دلسرد كرده و ناراحتي او را افزايش مي دهيد.نكته ي قابل تأمل ديگر در مورد اين است كه زن و شوهر هايي كه هر دو از سياست سكوت استفاده مي كنند، احتمال فروپاشي زندگي شان بسيار بالاست.راه حل اساسي اين شكل اين است كه در هنگام بحث و جدل صحنه را ترك نكنيد و در عوض بگوييد دل تان مي خواهد براي مدتي از بحث كردن دست بكشيد تا به آرامش برسيد و فكر كنيد، سپس در يك فرصت مناسب با گوش دادن غير تدافعي و صحبت كردن در مورد مشكل پيش آمده گفت و گو كنيد.به طور يقين با اين كار نتيجه ي بهتري خواهيد گرفت.
منبع:هفت روز زندگي شماره94.